Sanat ve Mimarlık Terimleri Sözlüğü

1. İslam sanatında bitkisel ve geometrik öğelerin iç içe geçtiği süsleme tarzına ne ad verilir?

Bu süsleme tarzına Arabesk denir. Sonsuzluk hissi veren bir yapıya sahiptir.

2. On altıncı ve on sekizinci yüzyıllar arasında Avrupa'da ortaya çıkan, hareketli ve dramatik sanat üslubu nedir?

Bu üslup Barok olarak adlandırılır. Abartılı süsleme ve güçlü ışık-gölge etkileriyle karakterizedir.

3. Seramikten yapılan, genellikle mavi-beyaz renkli dekoratif kaplama ve süsleme sanatı nedir?

Bu sanat Çini olarak bilinir. Genellikle duvar ve yüzey kaplamalarında kullanılır.

4. Suyun yüzeyine serpilmiş boyalarla oluşturulan ve kâğıda aktarılan geleneksel Türk süsleme sanatı hangisidir?

Bu sanat Ebru'dur. Benzersiz desenler oluşturmak için özel teknikler kullanılır.

5. Islak sıva üzerine yapılan ve kurudukça duvarla bütünleşen duvar resmi tekniğine ne denir?

Bu teknik Fresk veya Fresko olarak adlandırılır. Özellikle Rönesans döneminde yaygınlaşmıştır.

6. Büyük İskender sonrası dönemde gelişen, hareket, duygu ve gerçekçiliğin ön planda olduğu sanat anlayışı nedir?

Bu anlayış Helenistik sanattır. İnsan figürlerinin dramatik ve gerçekçi betimlemeleriyle öne çıkar.

7. Küçük taş, cam veya seramik parçalarının birleştirilmesiyle yapılan resim veya süsleme tekniği nedir?

Bu teknik Mozaik olarak bilinir. Antik dönemlerden günümüze kadar kullanılmıştır.

8. El yazması eserlerin altın ve boya ile süslenmesi sanatına ne isim verilir?

Bu sanat Tezhip olarak adlandırılır. Genellikle dini metinlerde ve önemli kitaplarda görülür.

9. Zerdüştlükte kutsal ateşin sürekli yandığı ibadet yapısına ne denir?

Bu ibadet yapısına Ateşgede denir. Zerdüşt inancının önemli merkezlerinden biridir.

10. Antik Roma'da adliye ve toplantı binasıyken, Hristiyanlıkta kilise planı olarak kullanılan yapı tipi nedir?

Bu yapı tipi Bazilika'dır. Geniş ve uzunlamasına bir plana sahiptir.

11. Üç tarafı kapalı, bir tarafı açık, genellikle anıtsal mimaride görülen örtülü mekâna ne ad verilir?

Bu mekâna Eyvan denir. Özellikle İslam mimarisinde sıkça rastlanan bir elemandır.

12. Cami ve mescitlerde esas ibadet edilen ana mekânı ifade eden terim nedir?

Bu terim Harim'dir. Cemaatin namaz kıldığı merkezi alanı belirtir.

13. Bir piskoposun yönetiminde olan, şehrin en büyük ve önemli Hristiyan ibadet yapısı nedir?

Bu yapı Katedral olarak adlandırılır. Genellikle büyük ve gösterişli mimariye sahiptir.

14. Cami merkezli; medrese, hamam, imaret gibi yapılardan oluşan sosyal ve dini yapı topluluğuna ne denir?

Bu yapı topluluğuna Külliye denir. Osmanlı döneminde yaygın olarak inşa edilmiştir.

15. Selçuklu döneminde yaygın olan, çokgen gövdeli anıtsal mezar yapısı nedir?

Bu yapı Kümbet olarak bilinir. Genellikle önemli kişilerin mezarlarını barındırır.

16. Camilerde hükümdar veya devlet büyükleri için ayrılmış özel, korunaklı bölüme ne ad verilir?

Bu bölüme Maksure denir. İbadet sırasında yöneticilerin güvenliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır.

17. Mezopotamya'da görülen, basamaklı, kule biçimli tapınak yapısı nedir?

Bu yapı Ziggurat olarak adlandırılır. Antik Mezopotamya medeniyetlerinin önemli mimari eserlerindendir.

18. Hristiyan sanatında Hz. İsa, Meryem veya azizleri betimleyen kutsal tasvire ne denir?

Bu tasvire İkon denir. Doğu Ortodoks kiliselerinde önemli bir yere sahiptir.

19. Süslemede tekrar eden temel bezeme birimine ne ad verilir?

Bu birime Motif denir. Sanat eserlerinde ve dekorasyonda sıkça kullanılır.

20. Palmiye yaprağını andıran, stilize edilmiş bitkisel süsleme motifine ne denir?

Bu motif Palmet motifi olarak bilinir. Antik çağlardan beri çeşitli kültürlerde kullanılmıştır.

21. İslam sanatında hayvansal kökenli ancak soyut ve kıvrımlı süsleme motifine ne ad verilir?

Bu motif Rumi olarak bilinir. Genellikle bitkisel motiflerle birlikte kullanılır.

22. Bir sanatçıya, döneme veya topluluğa özgü anlatım ve ifade biçimine ne denir?

Bu ifade biçimine Üslup denir. Sanat eserlerinin karakteristik özelliklerini belirler.

23. İki dayanak arasında yük taşıyan yay biçimli mimari elemana ne ad verilir?

Bu mimari elemana Kemer denir. Yapılarda açıklıkları geçmek ve yük taşımak için kullanılır.