Osmanlı'nın Dağılma Dönemi: Kırım ve 93 Harbi

1. 19. yüzyılda Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne yönelik temel politikaları nelerdi?

Rusya'nın 19. yüzyıldaki temel politikaları Panslavizm ideolojisiyle Balkanlardaki Slavları kendi çatısı altında toplamak, Ortodoks Hristiyanların haklarını koruma bahanesiyle Osmanlı iç işlerine karışmak ve sıcak denizlere inerek Akdeniz'e ulaşmaktı. Bu politikalar, Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü ciddi şekilde tehdit etmiştir.

2. Rus Çarı I. Nikola'nın Osmanlı Devleti'ni 'hasta adam' olarak nitelendirmesi ne anlama geliyordu?

Rus Çarı I. Nikola'nın Osmanlı Devleti'ni 'hasta adam' olarak nitelendirmesi, Osmanlı'nın siyasi, ekonomik ve askeri açıdan zayıfladığını ve yakın gelecekte dağılmasının kaçınılmaz olduğunu düşündüğünü ifade ediyordu. Bu tabir, Avrupa devletlerinin Osmanlı'ya yönelik bakış açısını ve toprakları üzerindeki çıkar çatışmalarını da yansıtmaktaydı.

3. Kırım Savaşı'nın (1853-1856) başlamasına yol açan başlıca nedenler nelerdi?

Kırım Savaşı'nın başlamasına yol açan başlıca nedenler arasında Rus elçisi Mençikov'un Eflak ve Boğdan'ın Rusya'ya bırakılması ile Kudüs'teki Ortodoks haklarının Rusya'ya verilmesi gibi talepleri yer alıyordu. Ayrıca Macar ve Leh mülteci sorunu ile kutsal yerler meselesi de gerilimi tırmandıran önemli faktörlerdendi.

4. Kırım Savaşı sırasında Osmanlı donanmasının Sinop'ta yakılmasının önemi nedir?

Kırım Savaşı sırasında Rusya'nın Sinop'ta Osmanlı donanmasını yakması, savaşın seyrini değiştiren ve uluslararası tepkilere yol açan kritik bir olaydı. Bu durum, İngiltere ve Fransa gibi Avrupa devletlerinin Osmanlı'nın yanında yer alarak Rusya'ya karşı savaşa girmesinde önemli bir etken olmuştur.

5. Kırım Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yanında yer alan başlıca Avrupa devletleri hangileridir?

Kırım Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yanında yer alan başlıca Avrupa devletleri İngiltere, Fransa ve Piyemonte (İtalya) idi. Bu devletler, Rusya'nın Akdeniz'e inme ve Avrupa'daki güç dengesini bozma potansiyelinden endişe duydukları için Osmanlı'ya destek vermişlerdir.

6. Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti tarihinde ilk kez hangi önemli gelişmeleri yaşamıştır?

Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti tarihinde ilk kez İngiltere'den dış borç almış ve ilk telgraf hatları çekilmiştir. Bu gelişmeler, Osmanlı'nın modernleşme çabaları ve Batı ile artan ilişkileri açısından önemli adımlar olmuştur.

7. 'Lambalı Kadın' olarak bilinen Florence Nightingale'in Kırım Savaşı'ndaki rolü neydi?

'Lambalı Kadın' olarak bilinen Florence Nightingale, Kırım Savaşı sırasında yaralı İngiliz ve Osmanlı askerlerini tedavi ederek modern hemşireliğin kurucusu olarak tanınmıştır. Savaş alanındaki hijyen koşullarını iyileştirerek ve yaralı bakımı standartlarını yükselterek binlerce askerin hayatını kurtarmıştır.

8. 1856 Paris Barış Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından en dikkat çekici ve çelişkili maddesi neydi?

1856 Paris Barış Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından en dikkat çekici ve çelişkili maddesi, Osmanlı'nın savaşı kazanmasına rağmen Rusya ile birlikte Karadeniz'de donanma ve tersane bulunduramamasıydı. Bu madde, Osmanlı'nın galip gelmesine rağmen yenik bir devlet muamelesi gördüğünü ve egemenliğinin kısıtlandığını göstermiştir.

9. Paris Barış Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nin 'bir Avrupa devleti sayılması' ve 'toprak bütünlüğünün Avrupa devletlerinin garantisi altına alınması' ne anlama geliyordu?

Bu maddeler, Osmanlı'nın uluslararası hukukta Avrupa devletleriyle eşit statüye getirildiğini ve topraklarının Avrupa devletleri tarafından korunacağını ifade ediyordu. Ancak aynı zamanda, Osmanlı'nın kendi topraklarını koruyamayacak kadar zayıfladığını ve varlığını sürdürmek için dış desteğe muhtaç olduğunu da gözler önüne sermiştir.

10. Islahat Fermanı'nın ilan edilmesinin temel amacı neydi ve hangi antlaşma öncesinde gerçekleşti?

Islahat Fermanı'nın ilan edilmesinin temel amacı, Paris Konferansı'nda Avrupa devletlerinin desteğini almak ve Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmalarını engellemekti. Bu ferman, 1856 Paris Barış Antlaşması'nın imzalanmasından hemen önce ilan edilmiştir.

11. 93 Harbi'nin (1877-1878) başlamasına yol açan temel nedenler nelerdi?

93 Harbi'nin başlamasına yol açan temel nedenler, Rusya'nın Balkanlardaki Panslavist politikaları ve bu politikaların tetiklediği Balkan Bunalımı'ydı. Bölgedeki isyanlar ve Osmanlı'nın bu isyanları bastırma çabaları, Rusya'ya müdahale için zemin hazırlamıştır.

12. Tersane Konferansı sırasında Osmanlı Devleti hangi önemli anayasal gelişmeyi yaşamıştır?

Tersane Konferansı sırasında Osmanlı Devleti, Kanun-i Esasi'yi ilan ederek Birinci Meşrutiyet'i yürürlüğe koymuştur. Bu adım, Avrupa devletlerinin Osmanlı'nın iç işlerine karışmasını engelleme ve reformist bir imaj çizme amacı taşıyordu.

13. 93 Harbi sırasında Doğu Cephesi'nde öne çıkan kahramanlar ve direniş noktaları nelerdi?

93 Harbi sırasında Doğu Cephesi'nde Gazi Ahmet Muhtar Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu önemli direnişler sergilemiştir. Erzurum'daki Aziziye Tabyaları'nda Nene Hatun gibi halk kahramanları da destansı bir direniş göstererek tarihe geçmiştir.

14. 93 Harbi'nde Batı Cephesi'nde Plevne'de destansı bir savunma yapan ve 'Plevne Kahramanı' unvanını alan komutan kimdir?

93 Harbi'nde Batı Cephesi'nde Plevne'de 5,5 ay süren destansı bir savunma yaparak Rus ilerleyişini durduran ve 'Plevne Kahramanı' unvanını alan komutan Gazi Osman Paşa'dır. Bu direniş, Osmanlı askeri tarihinde önemli bir yer tutar.

15. Ayastefanos Antlaşması neden yürürlüğe girmemiş ve yerine hangi antlaşma imzalanmıştır?

Ayastefanos Antlaşması, Rusya'nın Akdeniz'e inme tehlikesi yaratması ve Balkanlarda büyük bir Bulgaristan devleti kurması nedeniyle Avrupa devletlerinin çıkarlarına ters düşmüştür. Bu durum üzerine Avrupa devletlerinin baskısıyla yürürlüğe girmemiş, yerine 1878'de Berlin Antlaşması imzalanmıştır.

16. 1878 Berlin Antlaşması'nın Bulgaristan ile ilgili maddesi neydi ve amacı neydi?

1878 Berlin Antlaşması'nın Bulgaristan ile ilgili maddesi, Ayastefanos Antlaşması ile kurulan büyük Bulgaristan'ı üçe bölerek Rusya'nın Akdeniz'e inmesini engellemekti. Bu sayede Rusya'nın Balkanlardaki etkisi azaltılmaya çalışılmıştır.

17. Berlin Antlaşması ile bağımsızlıklarını kazanan Balkan devletleri hangileridir?

Berlin Antlaşması ile Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlıklarını kazanmıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki toprak kayıplarının ve egemenlik alanının daralmasının önemli bir göstergesidir.

18. Berlin Antlaşması ile 'Ermeni Meselesi' nasıl uluslararası bir sorun haline gelmiştir?

Berlin Antlaşması ile Girit ve Doğu Anadolu'da Ermeniler lehine ıslahat yapılması kararı alınmıştır. Bu madde, Ermeni Meselesi'ni uluslararası bir sorun haline getirmiş ve büyük devletlerin Osmanlı'nın iç işlerine müdahale etmesine zemin hazırlamıştır.

19. Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan ve 'Elviye-i Selase' olarak bilinen yerler nerelerdir?

Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan ve 'Elviye-i Selase' (Üç Sancak) olarak bilinen yerler Kars, Ardahan ve Batum'dur. Bu topraklar, Osmanlı'nın Doğu Anadolu'daki stratejik kayıplarını temsil etmektedir.

20. Berlin Antlaşması'nda Bosna-Hersek'in statüsü nasıl belirlenmiştir?

Berlin Antlaşması'nda Bosna-Hersek Osmanlı'ya bağlı kalsa da yönetimi Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na devredilmiştir. Bu durum, Osmanlı'nın bölgedeki fiili egemenliğini kaybetmesine ve Avusturya'nın Balkanlardaki etkisini artırmasına yol açmıştır.

21. Berlin Antlaşması öncesinde İngiltere'ye bırakılan Osmanlı toprağı neresidir ve neden?

Berlin Antlaşması öncesinde Kıbrıs'ın idaresi İngiltere'ye bırakılmıştır. İngiltere, Rusya'nın Akdeniz'e inmesini engelleme ve Doğu Akdeniz'deki stratejik çıkarlarını koruma karşılığında Osmanlı'ya destek sözü vermiş ve bu anlaşma yapılmıştır.

22. Halepa Fermanı hangi bölgedeki Rumları yatıştırmak amacıyla yayımlanmıştır?

Halepa Fermanı, Giritli Rumları yatıştırmak ve adadaki isyanları sona erdirmek amacıyla yayımlanmıştır. Bu fermanla Girit'e özerklik benzeri bazı haklar tanınmıştır.

23. 1881 ve 1882 yıllarında Osmanlı topraklarından hangi bölgeler Fransa ve İngiltere tarafından işgal edilmiştir?

1881 yılında Fransa Tunus'u, 1882 yılında ise İngiltere Mısır'ı işgal etmiştir. Bu işgaller, Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki egemenliğinin sona ermesine ve büyük güçlerin sömürgecilik faaliyetlerinin hızlanmasına işaret etmektedir.

24. 1897 Dömeke Meydan Muharebesi'nin Osmanlı Devleti açısından önemi nedir?

1897 Dömeke Meydan Muharebesi'nde Osmanlı Devleti Yunanlılara karşı askeri bir zafer kazanmıştır. Ancak bu askeri başarıya rağmen, uluslararası baskılar sonucunda masada toprak kayıpları yaşamıştır. Bu durum, Osmanlı'nın askeri gücünün hala var olduğunu ancak siyasi olarak zayıf düştüğünü göstermiştir.

25. Mustafa Kemal Atatürk'ün gençliğinde katılmayı çok istediği savaş hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk'ün gençliğinde katılmayı çok istediği savaş, 1897'deki Dömeke Meydan Muharebesi'dir. Bu savaş, onun askeri heveslerini ve vatanseverliğini genç yaşta ortaya koyan bir olaydır.