1. 1. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasına yol açan temel olaylar nelerdir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Misak-ı Millî'yi kabul etmesi üzerine İstanbul işgal edilmiş ve meclis dağıtılmıştır. Bu durum, yeni bir ulusal iradenin temsilcisi olacak 1. TBMM'nin açılışını hızlandırmıştır.
2. 1. Türkiye Büyük Millet Meclisi hangi tarihte açılmıştır ve hangi yıllar arasında görev yapmıştır?
1. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920 tarihinde açılmıştır. 1920-1923 yılları arasında görev yaparak Kurtuluş Savaşı'nı yönetmiş ve yeni Türk Devleti'nin temellerini atmıştır.
3. 1. TBMM'nin açılış konuşmasını en yaşlı üye sıfatıyla kim yapmıştır?
1. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılış konuşmasını, en yaşlı üye sıfatıyla Sinop Milletvekili Şerif Bey yapmıştır. Bu, meclisin geleneksel usullere uygun olarak açıldığını göstermektedir.
4. 24 Nisan 1920'de Mustafa Kemal Paşa tarafından sunulan 1 No'lu Karar önergesinin temel amacı neydi?
Bu önerge, meclisin temel ilkelerini belirlemiştir. Meclis başkanı aynı zamanda hükümetin de başkanı olacak, geçici bir hükümet reisi veya padişah vekili atanmayacak ve meclisin sürekliliği ile padişahtan bağımsızlığı vurgulanacaktı.
5. 1. TBMM döneminde uygulanan "Meclis Hükümeti Sistemi"nin temel özellikleri nelerdir?
Meclis Hükümeti Sistemi'nde meclis başkanı aynı zamanda hükümetin de başkanıdır. Cumhurbaşkanı ve başbakan bulunmazken, tüm bakanlar meclis tarafından tek tek oylanarak seçilir. Bu sistem, yasama ve yürütme yetkilerini mecliste toplar.
6. Meclis Hükümeti Sistemi'nin hangi zorluğu nedeniyle Kabine Sistemi'ne geçiş hızlanmıştır?
Meclis Hükümeti Sistemi'nde bakanların tek tek meclis tarafından seçilmesi, hükümet kurmayı ve istikrarlı bir yönetim oluşturmayı zorlaştırmıştır. Bu durum, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte daha işlevsel olan Kabine Sistemi'ne geçişi hızlandırmıştır.
7. "Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üzerinde hiçbir güç yoktur" ilkesiyle ne vurgulanmak istenmiştir?
Bu ilke ile meclis üstünlüğü ve ulusal egemenlik pekiştirilmiştir. Padişah ve İstanbul Hükümeti'nin yok sayıldığı, tüm yetkinin millete ait olduğu ve meclisin tek karar mercii olduğu açıkça ifade edilmiştir.
8. 1. TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini kendi bünyesinde toplaması hangi ilkenin bir göstergesidir ve nedeni nedir?
Bu durum, güçler birliği ilkesinin bir göstergesidir. Olağanüstü dönem koşullarında, Kurtuluş Savaşı'nı hızlı ve etkin bir şekilde yönetebilmek amacıyla hızlı karar alma ihtiyacından doğmuştur.
9. 1. TBMM'nin "kurucu" niteliğini açıklayınız.
1. TBMM, yeni bir devlet kurması ve 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nu hazırlamasıyla kurucu bir meclis niteliği taşımıştır. Bu, mevcut düzeni devam ettirmek yerine, yeni bir siyasi ve hukuki yapı inşa ettiğini gösterir.
10. 1. TBMM'nin "ulusçu" ve "demokratik" özelliklerini nasıl açıklarsınız?
1. TBMM, azınlıklara yer vermemesiyle ulusçu bir yapıya sahip olmuştur. Üyelerinin halk tarafından seçilmesi ise onun demokratik yapısını ortaya koymaktadır. Bu, milli iradenin temsilini esas aldığını gösterir.
11. 1. TBMM'nin "ihtilalci" ve "inkılapçı" karakterini hangi olaylar ortaya koymuştur?
1. TBMM, saltanatın kaldırılmasıyla ihtilalci bir karakter sergilemiştir. Aynı zamanda, tek inkılap olarak saltanatın kaldırılmasını gerçekleştirmesi de onun inkılapçı yönünü göstermektedir. Bu, köklü bir rejim değişikliğine işaret eder.
12. 1. TBMM döneminde partiler yerine neden gruplara yer verilmiştir?
1. TBMM döneminde, Kurtuluş Savaşı'nın olağanüstü koşulları altında birlik ve beraberliği sağlamak amacıyla partilere değil, gruplara yer verilmiştir. Bu, farklı görüşlerin meclis içinde temsil edilmesini sağlarken, ulusal hedefler etrafında bütünleşmeyi amaçlamıştır.
13. 1. TBMM döneminde faaliyet gösteren önemli gruplardan üç tanesini sayınız.
1. TBMM döneminde faaliyet gösteren önemli gruplar arasında Yeşil Ordu, Müdafaa-i Hukuk, Tesanüt, Halk Zümresi, Islahatçılar ve İstiklal Grubu bulunmaktadır. Bu gruplar, farklı siyasi eğilimleri temsil etmiştir.
14. 1. TBMM'nin çıkardığı ilk kanunlardan biri olan "Ağnam Vergisinin Arttırılması Kanunu"nun amacı neydi?
Ağnam Vergisinin Arttırılması Kanunu, savaş giderlerini karşılamak üzere çıkarılan ilk kanunlardan biridir. Bu kanunla, küçükbaş hayvanlardan alınan vergi oranları artırılarak, Kurtuluş Savaşı'nın finansmanına katkı sağlanması amaçlanmıştır.
15. Yeni Türk Devleti'nin ilk anayasası olan "Teşkilat-ı Esasiye Kanunu" hangi dönemde çıkarılmıştır?
Yeni Türk Devleti'nin ilk anayasası olan 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, 1. Türkiye Büyük Millet Meclisi döneminde çıkarılmıştır. Bu anayasa, meclisin kurucu niteliğinin en önemli göstergelerinden biridir.
16. 1. TBMM döneminde vatana ihanet edenleri yargılamak için çıkarılan kanun ve bu kanunları uygulamak üzere kurulan mahkemeler nelerdir?
Vatana ihanet edenleri yargılamak için "Hıyanet-i Vataniye Kanunu" çıkarılmıştır. Bu kanunları uygulamak üzere ise "İstiklal Mahkemeleri Kanunu" ile İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur. Bu önlemler, iç güvenliği sağlamayı amaçlamıştır.
17. Kuvay-i Milliye yerine düzenli ordunun kurulmasını sağlayan kanun hangisidir?
Kuvay-i Milliye yerine düzenli ordunun kurulmasını sağlayan kanun "Düzenli Ordu Kanunu"dur. Bu kanun, Kurtuluş Savaşı'nın daha disiplinli ve merkezi bir komuta altında yürütülmesi için atılan önemli bir adımdır.
18. Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'ya hangi yetki verilmiştir?
Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'ya askerlik mesleğine geri dönme yetkisi verilmiştir. Bu yetki, onun Kurtuluş Savaşı'nda ordunun başına geçerek tüm askeri yetkileri kullanmasını sağlamış ve savaşın seyrini değiştirmiştir.
19. "Tekalif-i Milliye Emirleri" 1. TBMM tarafından mı çıkarılmıştır, yoksa başka bir makam tarafından mı? Açıklayınız.
Tekalif-i Milliye Emirleri, 1. TBMM tarafından değil, Başkomutanlık Yasası ile Mustafa Kemal Paşa tarafından çıkarılmıştır. Bu emirler, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla halktan ayni ve nakdi yardım toplanmasını sağlamıştır.
20. 1. İcra Vekilleri Heyeti'nin (ilk hükümet) başkanı kimdir ve ilk Dışişleri Vekili kim olmuştur?
1. İcra Vekilleri Heyeti'nin başkanı Mustafa Kemal Atatürk olmuştur. İlk Dışişleri Vekili ise Bekir Sami Bey olarak görev yapmıştır. Bu heyet, yeni Türk Devleti'nin ilk hükümetini oluşturmuştur.
21. 1. TBMM döneminde İstanbul Hükümeti'nin çıkardığı başlıca isyanlar nelerdir?
1. TBMM döneminde İstanbul Hükümeti'nin çıkardığı başlıca isyanlar Ahmet Anzavur ve Kuvay-i İnzibatiye (Hilafet Ordusu) isyanlarıdır. Bu isyanlar, milli mücadeleyi engellemek ve TBMM'nin otoritesini zayıflatmak amacıyla çıkarılmıştır.
22. Eski Kuvay-i Milliyecilerden kimler düzenli orduya katılmak istemedikleri için isyan etmiştir?
Eski Kuvay-i Milliyecilerden Çerkez Ethem ve Demirci Mehmet Efe, düzenli orduya katılmak istemedikleri için isyan etmişlerdir. Bu isyanlar, merkezi otoritenin sağlanması yolunda TBMM'nin karşılaştığı önemli iç sorunlardan olmuştur.
23. 1. TBMM'nin isyanlara karşı aldığı önlemlerden üç tanesini belirtiniz.
1. TBMM, isyanlara karşı Rıfat Börekçi liderliğinde karşı fetva yayınlamış, İstiklal Mahkemeleri kurmuş, Hıyanet-i Vataniye ve Firariler Kanunlarını çıkarmıştır. Ayrıca halkı bilinçlendirmek için İrşat Heyetleri ve Anadolu Ajansı'nı kullanmıştır.
24. Sevr Anlaşması'nın şartları hangi konferansta belirlenmiştir?
Sevr Anlaşması'nın şartları, Paris Barış Konferansı'nda değil, Sanremo Konferansı'nda belirlenmiştir. Bu konferans, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti ile yapacakları barış anlaşmasının taslağını hazırlamıştır.
25. Sevr Anlaşması hukuken neden geçersiz kabul edilmiştir?
Sevr Anlaşması, Kanun-i Esasi'ye göre Mebusan Meclisi'nin onayından geçmesi gerekirken, meclis dağıtıldığı için Saltanat Şurası tarafından onaylanmıştır. Bu durum, anlaşmanın hukuki geçerliliğini ortadan kaldırmıştır.
Podit
